Hazar'a kıyıdaş beş ülkenin liderleri Türkmenistan'da Hazar Ekoloji Zirvesi'nde bir araya geldi. Deniz seviyesinin düşmesiyle mücadele için Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan başbakan yardımcıları ile İran ve Rusya üst düzey yetkililerinden komisyon kurulması kararlaştırıldı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, çoklu krizler, jeopolitik rekabetler, savaşlar, tek taraflı yaptırımlar ve çok taraflılığın zayıfladığı bir dünyada yaşadığımıza dikkat çekerek, çevresel işbirliğinin bölge ülkeleri arasında güven inşası ve yakınlaşma için önemli bir alan olabileceğini vurguladı.
Pezeşkiyan, "Çevrenin, siyasi ihtilafların, ekonomik rekabetlerin veya bölge dışı müdahalelerin kurbanı olmaması gerektiğine inanıyoruz" ifadesini kullanarak, kıyıdaş ülkelerin bilimsel, teknik, mali ve insani kapasitelerine dayanarak, Hazar Denizi'nin geleceğini bölgesel işbirliği çerçevesinde ve ulusal egemenliğe saygı temelinde belirlemeleri gerektiğini kaydetti.
2003 yılında beş kıyıdaş ülke tarafından imzalanan ve yakın zamanda 20. yıl dönümü kutlanan "Hazar’ın Deniz Çevresinin Korunması Çerçeve Sözleşmesi"ni Hazar'ın korunması için en önemli bağlayıcı hukuki çerçeve olarak nitelendiren Pezeşkiyan, söz konusu sözleşmenin; petrol ve karasal kaynaklı kirlilikle mücadeleden biyoçeşitliliğin korunmasına, sınır ötesi çevresel etki değerlendirmesinden iklim değişikliği ve su seviyesinin düşmesine kadar kapsamlı bir işbirliği zemini sunduğunu ifade etti.
"Hiçbir kıyıdaş ülke Hazar'ı tek başına kurtaramaz" diyen Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, deniz suyu, kirlilik ve iklim değişikliği gibi sorunların siyasi sınır tanımadığını vurguladı.
Pezeşkiyan'dan Hazar Denizi için 'uzun vadeli bölgesel plan' çağrısı
Pezeşkiyan, İran'ın, zirvede alınan hükümet başkan yardımcılarından oluşan yüksek düzeyli bir komisyon kurulması kararını memnuniyetle karşıladığını belirterek, Tahran Sözleşmesi kapsamında Hazar'ın su seviyesinin düşmesiyle mücadele için uzun vadeli bölgesel bir planın hazırlanıp uygulanmasını teklif etti.
yorumunuz